Muzeum Górnictwa Rud Żelaza w Częstochowie – mała (zapomniana) perełka.

Częstochowa – duchowa stolica Polski. Mało w kraju miast, które kojarzą się w tak jednoznaczny sposób. Dla większości ludzi Częstochowa to głównie Jasna Góra, tylko i wyłącznie Jasna Góra… Niemal w całkowitym cieniu i zapomnieniu pozostaje fakt, iż Częstochowa była kiedyś centrum przemysłowym i to nie byle jakim bo zaopatrującym kraj w strategiczny surowiec jakim było żelazo.

Częstochowski Okręg Przemysłowy oparty był na przemyśle lekkim oraz na przemyśle górniczo-metalurgicznym. Od ponad 2 tysięcy lat w rejonie częstochowskim wydobywano syderytowe rudy żelaza związane z utworami jury brunatnej. Zorganizowany i nowoczesny w dzisiejszym tego słowa znaczeniu przemysł powstał tu w drugiej połowie XIX wieku. Największe w Królestwie Polskim złoża żelaza zdeterminowały rozwój w kierunku górniczym oraz metalurgicznym. Rozwój hutnictwa oraz górnictwa sprawił iż przed wybuchem II wojny światowej w przemyśle zatrudnienie posiadało 41 tysięcy osób.

Po II wojnie światowej następowała dalsza modernizacja oraz rozwój struktur przemysłowych. W okręgu działało nieprzerwanie kilkanaście niewielkich kopalni podziemnych dostarczających niezbędnego surowca okolicznym hutom. Koniec przyszedł w 1970 roku kiedy to władze PRL mając na uwadze problemy technologiczne (ruda słabej jakości o słabych właściwościach hutniczych) oraz dostępność taniego surowca dobrej jakości z ZSRR podjęły decyzję o likwidacji górnictwa na ziemi częstochowskiej. Jeszcze tego samego roku zamknięto pierwszą kopalnię, a 12 lat później w 1982 roku ostatnia kopalnia Wręczyca została zlikwidowana kończąc rozdział podziemnej eksploatacji rud żelaza.

Historię górnictwa w Częstochowskim Okręgu Przemysłowym przybliża ekspozycja Muzeum Częstochowskiego w wystawie stałej „Dzieje Górnictwa Rud Żelaza”. Ekspozycja prezentowana jest w wydrążonych w latach 1974-1976 korytarzach w Parku im. Stanisława Staszica (w bezpośrednim sąsiedztwie Jasnej Góry) i oparta jest o sprzęt górniczy pochodzący z lokalnych kopalni. Ekspozycja jest dość „młoda” (otwarta w 2008 roku) to też wychodzi ona naprzeciw oczekiwaniom młodych zwiedzających. Podczas zwiedzania towarzyszą nam odgłosy urabiania rudy oraz codziennej pracy kopalni. Na duży plus należy zaliczyć brak sterylności wystawy – dookoła walają się kawałki rudy, a odwzorowanie różnych rodzajów stosowanej w kopalniach obudowy dodaje realizmu. Właściwie jedynym poważnym zgrzytem jest wielkość ekspozycji – niestety dość niewielka. Wnikliwe zapoznanie się z muzeum nie zajmie nam więcej niż 30 minut, a dla fanów rozwiązań technicznych 45 minut… Mimo to odwiedzenie ekspozycji jest na pewno czasem dobrze wykorzystanym, zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę, że jest to jedyna taka wystawa w Polsce.

Warto także napomnieć o części geologicznej. Wprawdzie nacisk ekspozycji kładziony jest na aspekt górniczy ale i geologiczne smaczki także są w menu. Zaraz przy wejściu wita nas gablota z mineralogicznymi okazami z okolicznych kopalni. Dobrze obeznani z tematem jednak dość szybko zauważą tutaj brak wielu pozycji występujących w utworach jury brunatnej jak również prawie całkowity brak okazów paleontologicznych – nieco to smutne zważywszy na bogactwo (zwłaszcza gabarytowe) skamieniałości z tych formacji. Na otarcie łez pozostaje baczne przyglądanie się kawałkom rudy wypełniającym wagoniki oraz leżących to tu to tam – wprawne oko zauważy z pewnością kawałki jurajskiego drewna oraz inne skamieniałości. Dodatkowo koło budynku muzeum można podziwiać kilkutonowe okazy limonitu.

Podsumowując –  miejsce warte odwiedzenia, przybliżające mało znaną historie regionu. Dodatkowo ulokowano w bardzo dogodnym miejscu. Wprawdzie ekspozycja nie zajmie nas na parę godzin ale będzie idealnym dopełnieniem niedzielnego wypadu do Częstochowy.

Źródła:

http://kopalnia.muzeumczestochowa.pl/

Kamar

Advertisements
This entry was posted in Muzea and tagged by Mamo Zbieram Gruz. Bookmark the permalink.

About Mamo Zbieram Gruz

Jesteśmy zgraną ekipą pasjonatów geologii, którzy od kilku lat ochoczo i z zapałem rozwijają swoje hobby. Jednym z głównych powodów utworzenia bloga MZG jest chęć podzielenia się naszą wiedzą, relacjami z przeróżnych wyjazdów terenowych czy giełd minerałów i skamieniałości. Jeśli masz podobną pasję jak my, zapraszamy do odwiedzania naszego bloga MZG. https://mamozbieramgruz.wordpress.com/

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s